Najbardziej odległa supermasywna czarna dziura istniała już 13,3 miliarda lat temu

8 sierpnia 2025, 14:55

Międzynarodowy zespół, kierowany przez naukowców z University of Texas w Austin, zidentyfikował najbardziej odległą i najstarszą czarną dziurę, jaką kiedykolwiek potwierdzono obserwacyjnie. Dziura i jej macierzysta galaktyka CAPERS-LRD-z9, istniały zaledwie 500 milionów lat po Wielkim Wybuchu, 13,3 miliarda lat temu.



Artystyczna wizja wybuchu 2006gy© NASA

Zajrzeli do wnętrza eksplodującej gwiazdy

16 października 2014, 11:34

Międzynarodowemu zespołowi naukowców udało się zajrzeć do wnętrza eksplodującej gwiazdy. Było to możliwe dzięki wykorzystaniu wielu różnych teleskopów oddalonych od siebie o tysiące kilometrów.


Polska zrealizowała niemal całość zobowiązań dot. budowy lasera XFEL

27 lipca 2016, 11:57

Polska zrealizowała już 96 proc. wartości zobowiązań związanych z budową lasera European XFEL, jednej z największych instalacji badawczych na świecie. We wtorek niemiecki ośrodek DESY pod Hamburgiem i polskie NCBJ podpisały kolejną umowę dotyczącą tego projektu.


Opalanie międzygalaktyczne

12 sierpnia 2016, 10:51

Gdy opalamy się na plaży, w każdej sekundzie w nasze ciało uderza około tryliarda (1021) fotonów. Zdecydowana większość z nich pochodzi bezpośrednio i pośrednio ze Słońca, jednak niewielka część podróżowała przez miliony i miliardy lat po wszechświecie, zanim trafiła w naszą skórę


NCBJ uczestniczy w badaniach kosmicznych wybuchów

16 września 2016, 06:05

Zamontowane na wystrzelonej 15 września chińskiej stacji kosmicznej Tiangong-2 (TG-2) urządzenia, w których budowie pomagali naukowcy i inżynierowie z Narodowego Centrum Badań Jądrowych, będą badać polaryzację promieniowania gamma rozbłysków gamma.


Kasjopeja A

Udowodnili, że supernowe Ia powstają na dwa różne sposoby

18 sierpnia 2017, 11:56

Supernowe typu Ia świecą tak stałym blaskiem, że są w astronomii wykorzystywane jako tzw. świece standardowe, odnośniki służące do pomiarów odległości we wszechświecie. Jednak najnowsze odkrycie sugeruje, że mogą one powstawać w ramach dwóch różnych procesów i wcale nie muszą być dobrymi świecami standardowymi.


Tysiące czarnych dziur w centrum Drogi Mlecznej

6 kwietnia 2018, 07:26

Naukowcy pracujący pod kierunkiem specjalistów z Columbia University odkryli, że wokół Saggitariusa A* (Sgr A*), masywnej czarnej dziury w centrum Drogi Mlecznej, krąży 12 mniejszych czarnych dziur. To pierwszy dowód na prawdziwość pochodzącej sprzed dziesięcioleci hipotezy dotyczącej budowy centrum naszej galaktyki.


Sieci neuronowe 100 milionów razy szybsze od algorytmu Brutus

6 listopada 2019, 05:29

Problem trzech ciał, czyli ruchu trzech ciał oddziałujących na siebie przez grawitację, stanowi poważne wyzwanie obliczeniowe od czasu sformułowania go przez Newtona. Obecnie, dzięki komputerom. możemy poznać dokładne rozwiązanie problemu, jednak nawet nowoczesnym maszynom obliczenia zajmują całe tygodnie, a nawet miesiące.


Fullereny w przestrzeni międzygwiezdnej

30 października 2010, 10:50

Należący do NASA Spitzer Space Telescope odkrył fullereny znajdujące się w przestrzeni międzygwiezdnej. Są one tym samym największymi znanymi nam molekułami wypełniającymi tę przestrzeń.


Bliski Ziemi potężny rozbłysk gamma pomoże w badaniu czarnych dziur i ciemnej materii

17 października 2022, 11:06

Tydzień temu teleskopy wykryły rozbłysk gamma GRB 221009A. Kilka dni później astronomowie korzystający z teleskopu Gemini South stwierdzili, że to najpotężniejsze wydarzenie tego typu. Ten rozbłysk jest tak jasny, a jego źródło znajduje się tak blisko, że to jedna na 100 lat okazja, by odpowiedzieć na pewne podstawowe pytania związane z tego typu eksplozjami – od powstawania czarnych dziur po przetestowanie modeli dotyczących ciemnej materii, mówi Brendan O'Connor z University of Maryland.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk